Joga wg metody Iyengara

Maciej Wielobób

B.K.S. Iyengar i jego metoda

Bellur Krishnamachar Sundararaja Iyengar jest jednym z najwybitniejszych współczesnych nauczycieli jogi. Praktykuje i naucza już od ponad 70 lat. Dzięki jego nauczaniu miliony osób praktykują jogę na całym świecie.

Gdy 14 grudnia 1918 roku przyszedł na świat w ubogiej rodzinie bramińskiej w miasteczku Bellur, nic nie wskazywało, że w przyszłości stanie się ikoną jogi – był niezwykle słabym i chorowitym dzieckiem, obiektem drwin swojego rodzeństwa i rówieśników. Jego wczesne dzieciństwo było pasmem chorób, niepowodzeń i nieszczęść. Gdy Sundara miał 9 lat, zmarł jego ojciec, a sam chłopiec zamieszkał wkrótce ze swoją starszą siostrą i jej mężem – T. Krishnamacharyą. Jego szwagier, wybitny znawca jogi, dzięki korzystnemu splotowi okoliczności został wkrótce jego nauczycielem. To właśnie praktyka i asystowanie swojemu guru stały się punktem zwrotnym w życiu młodego Iyengara, który już kilka lat później trafił do Puny w południowych Indiach, by tam nauczać jogi. Po trudnych początkach w nowym miejscu, swoim nauczaniem zasłużył na coraz większe uznanie, nie tylko w swojej ojczyźnie, ale również wśród adeptów jogi na całym świecie. Jego uczniami byli m.in.: Yehudi Menuhin, Jiddu Krishnamurti, Aldous Huxley czy Elżbieta królowa Belgii.

W toku praktyki, Iyengar wypracował unikalną metoda nauczania, charakteryzującą się niebywałą precyzją i metodycznością. Guruji Iyengar tłumaczy intensywny charakter swojej metody tym, że poprzez praktykę jogi musimy zwalczyć nasze negatywne tendencje zarówno na płaszczyźnie fizycznej, jak i psychologicznej. Gdy w zaistniałą sytuację nie wprowadzimy żadnych nowych bodźców, nic się nie zmieni. Gdy ciało jest trawione przez chorobę, a umysł przez szkodliwe i uciążliwe skłonności, musimy wprowadzić do „systemu“ bodziec, który będzie na tyle silny, by przerwać cierpienie, w którym trwamy już wiele lat. Stąd też w metodzie Iyengara tak wielki nacisk kładzie się z jednej strony na precyzję, a z drugiej strony na personalizację praktyki. Nie musisz wykonać docelowej pozycji – położyć dłoni na ziemi, dotknąć głową golenia etc., ale w każdej części ciała, w każdym układzie, dosłownie w każdej komórce – musi zadziać się odpowiednia praca. Wtedy i tylko wtedy, według Iyengara, praktyka będzie transformująca.

Charakterystyczna jest też metodyka nauczania wprowadzona przez tego charyzmatycznego nauczyciela. Nauczanie asan zaczyna się od pozycji stojących, które oprócz wielu pozytywnych działań zdrowotnych, przede wszystkim pozwalają odczuć fizyczną i psychologiczną stabilność. Dopiero po opanowaniu podstawowych pozycji stojących, stopniowo wprowadza się następne grupy asan: siady, skłony do przodu, skręty, pozycje odwrócone, wygięcia do tyłu, pozycje brzuszne. Po ugruntowaniu się w praktyce asan, zaleca Guruji, rozpoczęcie praktyki pranajamy (kontroli oddechu). Dla podejścia Iyengara charakterystyczne jest, że cały system ośmiostopniowej jogi Patańdżalego znajduje odzwierciedlenie właśnie w pozycjach jogi i kontroli oddechu. A zatem asana czy pranajama nie są tu zwykłym ćwiczeniem, a swoistą medytacją, w której znajduje odzwierciedlenie zjednoczony stan ciała, umysłu i oddechu, zmysły są powściągnięte, a pole świadomości oczyszczone.

Jednakże dziedziną, dzięki której Guruji ze swoją metodą stał się szczególnie znany, są terapeutyczne (medyczne) zastosowania jogi. Iyengar nie tylko pomaga dostosować pozycję do każdej osoby, dzięki zaprojektowanym przez siebie pomocom (kostki, paski etc.), ale również leczy jogą. Od samego początku swojego nauczania pomagał wielu ludziom rozwiązać za pomocą jogi swoje problemy zdrowotne, zdobywając coraz większe uznanie w swoim kraju i na świecie. W uznaniu jego zasług otrzymał wiele prestiżowych tytułów i nagród, a magazyn „Time“ uznał go za jedną ze stu najbardziej wpływowych osobistości XX wieku. Sam Guruji kontynuuje nieprzerwanie swoją praktykę, emanując niesłychaną na swój wiek witalnością. O sobie mawia: „Gdy praktykuję, jestem filozofem; gdy nauczam, jestem naukowcem; gdy demonstruję – jestem artystą.“

- -

Artykuł został pierwotnie napisany na zlecenie Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Jogi Iyengara. Ten i inne artykuły na temat teorii i praktyki jogi możesz przeczytać na stronie autora - http://www.joga-krakow.pl lub na jego blogu: http://jogawielobob.wordpress.com/

:-)